INTERNATIONAL ASSOCIATION OF ART CRITICS GREEK SECTION

Home page

DOSSIER AICA HELLAS

ΔΑΝΑΗ ΣΤΡΑΤΟΥ

Δανάη Στράτου, Είναι ώρα να ανοίξουμε τα μαύρα κουτιά!, 2012, εγκατάσταση, φωτογραφία: Μαρίλη Ζάρκου/protagon.gr
Δανάη Στράτου, Είναι ώρα να ανοίξουμε τα μαύρα κουτιά!, 2012, εγκατάσταση, φωτογραφία: Μαρίλη Ζάρκου/protagon.gr
Δανάη Στράτου, Είναι ώρα να ανοίξουμε τα μαύρα κουτιά!, 2012, εγκατάσταση, φωτογραφία: Δανάη Στράτου

Δανάη Στράτου

Είναι ώρα να ανοίξουμε τα μαύρα κουτιά!

Γκαλερί Ζουμπουλάκη

19 Απριλίου - 19 Μαΐου 2012

 

Το μαύρο κουτί είναι μια συσκευή που δε σου αποκαλύπτει τη διαδικασία της εσωτερικής λειτουργίας της∙ καθώς δεν μπορείς να έχεις άμεση πρόσβαση στο λειτουργικό της σύστημα, το μόνο που σου απομένει είναι το να μαντέψεις τις διεργασίες της και μοιραία να αποδεχθείς τις εισερχόμενες πληροφορίες που εκρέουν εκ των υστέρων, ενώ έχουν ήδη διαμορφωθεί τα μη αναστρέψιμα αποτελέσματα ενός συμβάντος.

 

Έχοντας στο νου την αίσθηση αποκλεισμού που δημιουργεί η εικόνα και η λειτουργία ενός σφραγισμένου μαύρου κουτιού, καθώς βημάτιζα ανάμεσα στα ορθάνοικτα, γεμάτα παλλόμενες λέξεις και αριθμούς, μαύρα κουτιά της εγκατάστασης της Δανάης Στράτου στην γκαλερί Ζουμπουλάκη, με κατέλαβε το συναίσθημα μιας «ανακουφιστικής ικανοποίησης». Αν η σύγχρονη πολυσχιδής κρίση –παγκόσμια και καθημερινά βιωμένη ελληνική, με αλληλένδετες οικονομικές, κοινωνικές, περιβαλλοντικές επιπτώσεις– είναι ένα μαύρο κουτί που γεμίζει καθημερινά με αμέτρητες πληροφορίες που ορίζουν τους λόγους που αυτή προέκυψε και διαρκώς βαθαίνει, καθώς και τις δυσβάστακτες συνέπειες, ανατροπές και φόβους που προκαλεί στη ζωή μας, τότε η γνώση του πιθανού περιεχομένου του και της δομής της λειτουργίας του μοιάζει με το κλειδί τουλάχιστον για την αρχή της κατανόησης και της κριτικής στάσης απέναντι σε ό,τι στωικά βιώνουμε και στην αβεβαιότητα για όσα πρόκειται να ακολουθήσουν.

 

Όπως σε κάθε διαδραστικό έργο, έτσι και στο εικαστικό περιβάλλον της Στράτου, πρωτεύουσα σημασία για τη διαμόρφωσή του διαδραμάτισε η προσωπική εμπλοκή του κοινού: τα μαύρα κουτιά περιέχουν αριθμητικές καταμετρήσεις και λέξεις που αφορούν την κρίση, στοιχεία επεξεργασμένα από την εικαστικό, όμως ορισμένα αρχικά από όσους συμμετείχαν στο διαδικτυακό κάλεσμά της για την κατάθεση εννοιών που να αντιπροσωπεύουν ό,τι φοβίζει και ό,τι γεμίζει περισσότερο την ψυχή τους μπροστά στα δεδομένα των καιρών. Τα στοιχεία αυτά αποτέλεσαν το περιεχόμενο των εκατό μαύρων κουτιών της Στράτου, που τοποθετήθηκαν στην γκαλερί υπηρετώντας έναν αυστηρό γεωμετρικό κάναβο και επενδύθηκαν από ρυθμικούς ήχους, όπως παλμοί καρδιάς, βόμβοι, μικρές εκρήξεις και flat-lines, εντείνοντας την αίσθηση της ανησυχίας και της εγρήγορσης. Όλη η εγκατάσταση αντανακλούσε την αίσθηση ενός ψυχολογικού «ναρκοπέδιου», επιθυμώντας να «αφοπλίσει» τον εφησυχασμό και την παθητική στάση μπροστά σε δυνατά νοήματα. Κάποιες περιοχές της δυναμίτιζαν τον φόβο και το αναπόφευκτο της οικονομικής και κοινωνικής δυσπραγίας, ενώ άλλες ήθελαν να μεταφέρουν μία ελπίδα ή μία ευχή, επενδύοντας σε έννοιες και αξίες που άλλοτε ίσως θεωρούνταν «ανέξοδα» δεδομένες, πάντοτε όμως παραμένουν βαθιά ριζωμένες μέσα μας ως στυλοβάτες μιας προσωπικής ευτυχίας.

 

Τα «Μαύρα Κουτιά» της Στράτου επιδιώκουν να φέρουν στο φως διαφορετικές όψεις της κοινής γνώμης και να πυροδοτήσουν τον γόνιμο διάλογο για ένα θέμα που πολλές φορές επενδύεται από τη σιγή της ανοχής, της ντροπής, του φόβου, της αγωνίας για το μέλλον. Δίχως να ευαγγελίζονται ότι προσφέρουν τη λύση, επιθυμούν σίγουρα να υποστηρίξουν τη δυναμική της δημόσιας παρέμβασης στη σύγχρονη πραγματικότητα και αυτό το κατορθώνουν μέσα από μία άρτια εικαστική γλώσσα που δεν αρκείται μόνο στο να θέλξει με την αισθητική της, αλλά επιχειρεί κυρίως να προβληματίσει και να ενεργοποιήσει τους θεατές με το μήνυμά της. Βιώνοντας την εμπειρία που προσφέρουν, τα «Μαύρα Κουτιά» μας προτρέπουν τελικά να πιστέψουμε ότι ο παρατηρητής αποτελεί αναπόσπαστο μέρος κάθε φαινομένου. Ανοίγοντας τα μαύρα κουτιά, δεν εικάζουμε πια∙ κι αν ακόμα στέκουμε αδύναμοι μπροστά στις αιτίες και τις συνέπειες οποιασδήποτε καταστροφής, η δύναμη της παρεμβολής μας μπορεί να διαμορφώσει καταλυτικά μία μορφή κριτικής σκέψης, στάσης ή και αντίστασης απέναντί της.

 

Χάρις Κανελλοπούλου