INTERNATIONAL ASSOCIATION OF ART CRITICS GREEK SECTION

Home page

DOSSIER AICA HELLAS

ΠΑΥΛΟΣ ΝΙΚΟΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

Παύλος Νικολακόπουλος, Παραβλέπω, 2011-2012, μελάνι και ακρυλικό σε χαρτί, ευγενική παραχώρηση: γκαλερί Qbox
Παύλος Νικολακόπουλος, Παραβλέπω, 2011-2012, μελάνι και ακρυλικό σε χαρτί, 18 από 270 σχέδια, ευγενική παραχώρηση: γκαλερί Qbox
Παύλος Νικολακόπουλος, μέρος του έργου Μακελειό από πλήξη, 2012, οδοντικό δειγματολόγιο, κόκκινο νήμα, φως, ευγενική παραχώρηση: γκαλερί Qbox

Παύλος Νικολακόπουλος

Overlook

Qbox Gallery

24 Απριλίου – 30 Ιουνίου 2012

 

Είναι ενδιαφέρον να σκεφτεί κανείς πώς η ανθρώπινη ψυχή μαθαίνει τελικά να εξοικειώνεται με ό,τι φαίνεται αρχικά να τη βασανίζει. Η κρίση που βιώνουμε –οικονομική, κοινωνική και κατά βάση αξιών– αποκαλύπτει σήμερα έναν μηχανισμό που εξασκούμε μέσα μας, ικανό περισσότερο να συμβιβάζεται παρά να αντιστέκεται στα «αγκάθια» της ζωής μας. Και τώρα που ο βασιλιάς είναι φανερά γυμνός, το ίδιο απογυμνωμένη προτάσσεται μπροστά στα μάτια μας και η πορεία της αλλοτρίωσής μας, αυτή που επέτρεψε να απολαύσουμε την όποια ευμάρειά μας, παραβλέποντας τη χρόνια εξαχρείωση που ανυψωνόταν σε στιβαρά θεμέλια.

 

Με την έκθεση Overlook (Παραβλέπω) στην γκαλερί Qbox, ο Παύλος Νικολακόπουλος σχολιάζει με τρόπο σαρκαστικό ακριβώς αυτή την ανοχή, την παράδοση στη χειραγώγηση και την πτώση της άμυνας και της υποκειμενικής κρίσης του σύγχρονου ανθρώπου, σε μια κοινωνία που βγαίνει από το κέλυφος της «αποχαυνωμένης μακαριότητας», καθώς δέχεται τα χτυπήματα μιας «άγριας αφύπνισης» μέσα από την κοινωνική ανισότητα, την οικονομική δυστοκία, το ξέσπασμα της βίας.

 

Κινούμενα σε έναν υπερβατικό ρεαλισμό, 270 μικρά σχέδια συνθέτουν την εγκατάσταση Παραβλέπω (2011-2012) του Νικολακόπουλου: ένα σύνολο εικόνων που αφηγούνται την ιστορία ενός κόσμου σε εύρυθμη αλλά και τρομακτική λειτουργία. Το βλέμμα του θεατή περιπλανιέται στα ανεξάρτητα πυκνά καρέ ενός φαινομενικά οικείου σύμπαντος, που όμως ταυτόχρονα αποκαλύπτει τις ανοικτές «πληγές» του. Τα σχέδια γεμίζουν με θαυμαστές και παράξενες αναπαραστάσεις, ανήσυχες έως και γκροτέσκες, τοποθετημένες τόσο σε έναν κόσμο πραγματικό όσο και στην άβυσσο του υποσυνείδητου. Μπροστά σε αυτή την εικόνα του ανθρώπου που εκφυλίζεται, καθώς αναλώνεται από τις ίδιες του τις πράξεις, το βλέμμα δύσκολα διαχωρίζει τον θύτη από το θύμα. Κι ενώ ο θεατής παρακολουθεί τα επεισόδια ενός φαινομενικά αδύναμου και κατακερματισμένου κόσμου, η απομάκρυνσή του από τα μικρά έργα και η θέαση του γενικού πλαισίου του έργου τού αποκαλύπτει πώς αυτές οι εικόνες μπορούν να υπάρχουν αυτόνομες, όμως λειτουργούν αναγκαστικά αλληλεξαρτώμενες για τη σύνθεση μίας ανθρώπινης συμπλοκής – εκεί όπου τα σώματα αλληλοσπαράσσονται κι οι ψυχές αφήνονται ελεύθερες στα πιο βίαια ένστικτά τους.

 

Το εκούσιο μούδιασμα της σύγχρονης εποχής απασχολεί τον Νικολακόπουλο και στην εγκατάσταση Μακελειό από πλήξη (2012), στην οποία παραθέτει δύο «εικόνες» που βασίζονται στην αρμονική σύνθεση, περιέχουν όμως μέσα τους την απαρχή του κίνδυνου ή της σήψης. Το βλέμμα μαγνητίζεται από την ασταμάτητη, ορισμένη κίνηση της σκιάς μιας ελαφριάς σφαίρας στον τοίχο, αγνοώντας στην πρώτη οπτική επαφή με το έργο ότι η σφαίρα αυτή αποτελείται ως προς την ύλη της από «νεκρά κατάλοιπα» – τα νύχια του καλλιτέχνη. Ενώ στην περίπτωση του μεταλλικού οδοντικού δειγματολογίου που έχει μετασκευάσει ο καλλιτέχνης, ο θεατής χρειάζεται να πλησιάσει για να παρατηρήσει ότι η «κανονικότητά» του διαταράσσεται από την προσθήκη ενός δείγματος που παραπέμπει σε χαρακτηριστικά ανθρωποφάγου.

 

Ο Νικολακόπουλος προσκαλεί τον θεατή στο παιχνίδι της διαφορετικής οπτικής των πραγμάτων, επιδιώκει να διεγείρει τη φαντασία και την κριτική σκέψη. Στοιχεία απαραίτητα για τη διάλυση μιας μέχρι τώρα «οικειοθελούς» πλήξης και παθητικής συναίνεσης στον τακτικό ρου των πραγμάτων. Μιας στάσης που, όπως ξεκάθαρα φαίνεται πια, έκλεισε σε εφησυχασμένη θαλπωρή τον μικρόκοσμο του σύγχρονου ανθρώπου, αφήνοντας απέξω ελεύθερο τον δρόμο για να ξεσπάσει το μακελειό.

 

Χάρις Κανελλοπούλου